της ΕΛΕΝΗΣ Α. ΤΣΙΓΙΑΝΝΗ
Σαμσάδες, κουραμπιέδες, φοινίκια, δίπλες, όλα τα καλούδια γέμιζαν και γεμίζουν το Χριστουγεννιάτικο τραπέζι. Οι γλυκοί πειρασμοί είναι απαραίτητοι σε κάθε γιορτινή μέρα. Και κάθε μπουκιά σου φέρνει στο νου, αναμνήσεις εξίσου γλυκές με τις γεύσεις. Πως για παράδειγμα έτρεχες να πεις τα κάλαντα, σε ένα συγκεκριμένο σπίτι πρώτο απ’ όλα τα άλλα, γιατί εκεί θα σε κερνούσαν «λουλούδια», όπως λέμε τις δίπλες. Ή τότε που δεν ήθελες την άχνη στον κουραμπιέ και τον τίναξες να φύγει η ζάχαρη, γέμισες τον τόπο και σε κυνηγούσε η μάνα σου. Ή ακόμα πιο παλιά, πάλι με τη ζάχαρη από τους κουραμπιέδες είχες κάνει τη διαβολιά, τότε που έπιασες και τους έγλυψες όλους έναν – έναν για να χαρείς τη γλύκα της ζάχαρης κι όταν η μάνα σου είδε το αποτέλεσμα έφαγες το ξύλο της χρονιάς σου.
Ετοιμαστείτε λοιπόν, κυρίες νοικοκυρές και κύριοι μερακλήδες, ετοιμαστείτε και ανασκουμπωθείτε σήμερα θα φτιάξουμε γλυκά.
Μόνο που δεν θα φτιάξουμε τα γνωστά γλυκά, σε αυτά εύκολα μπορείτε να βρείτε τη συνταγή, ακολουθείστε την αν δεν γνωρίζετε, ζητήστε και κάποια συμβουλή και θα τα πετύχετε.
Τα γλυκά που θα φτιάξουμε, είναι «φτωχά» γλυκά μας άλλης εποχής, που η αφθονία δεν είχε χτυπήσει την πόρτα μας. Και αφού τώρα πια η αφθονία μας αφήνει όλο και περισσότερο, ας δούμε πως οι παλιότεροι μπορούσαν με απλά υλικά να γλυκάνουν το τραπέζι τους.
Τα Λουκούμια είναι ένα τέτοιο γλυκό, απλό άσπρο ψωμάκι στην ουσία, πασπαλισμένο με σουσάμι, που όμως δεν έλειπε από τα γιορτινά τραπέζια στα χωριά μας.
Τα υλικά είναι: 500γρ. άσπρο αλεύρι, 15γρ. νωπή μαγιά μπύρας ή 1 φακελάκι στεγνή, 1 κουταλάκι αλάτι, 1 κουταλάκι ζάχαρη, νερό χλιαρό για τη μαγιά και λίγο πιο ζεστό για το ζύμωμα, 2 κουταλιές ελαιόλαδο για τη ζύμη και λίγο ακόμα για το άλειμμα του ταψιού, καθώς και αρκετό σουσάμι. Όσο για την εκτέλεση: ζυμώνουμε κανονικά τη ζύμη μας, όπως όταν ζυμώνουμε ψωμί και όταν αυτή ανέβει την πλάθουμε σε ένα μεγάλο μπαστούνι πάχους 2.5εκ., το τυλίγουμε στο σουσάμι και το τοποθετούμε λαδωμένο, στο ζεστό ταψί, τυλιχτό, σαν μεγάλο τσουρεκάκι πίτας. Το σκεπάζουμε και το αφήνουμε σε ζεστό μέρος να ανέβει πάλι. Όταν είναι έτοιμο το ψήνουμε στους 170 βαθμούς. Μόλις βγει από το φούρνο το «βουρτσίζουμε» με λίγο νερό για να γυαλίσει.
Ένα άλλο «φτωχό» γλυκό, που όμως μπορεί να ξετρελάνει τα παιδιά σας, είναι οι Μαρμαρίτες, που τις φτιάχνουμε την παραμονή των Φώτων, αλλού έλεγαν για να τις πάρουν οι Καλικάντζαροι και να μην μπουν στο σπίτι, αλλά εμένα η θεία μου η Αλεξάνδρα, μου έλεγε, ότι με αυτές διώχναμε τους Καλικάντζαρους. Όπως ψήνονται οι μαρμαρίτες, ανοίγουν μικρές τρυπούλες στο φύλλο, αυτές τις ανοίγουν τα ποδαράκια των Καλικάντζαρων που καίγονται και έτσι φεύγουν από τον κόσμο μας. Αυτή την ιστορία μπορείτε να πείτε στα παιδιά σας και να φτιάξετε τις μαρμαρίτες παρέα.
Τα υλικά είναι απλά: αλεύρι σταρένιο, σόδα ή μπέικιν, νερό και μετά μπορείτε να τις περιχύσετε με μούστο ή να τις πασπαλίσετε με ζάχαρη. Και η εκτέλεση είναι εξίσου απλή, ανακατεύεται τα υλικά, ώστε η ζύμη να είναι αραιή και τις ψήνεται. Κανονικά το ψήσιμο γινόταν πάνω σε ειδική πέτρα, τοποθετημένη στα κάρβουνα, αλλά επειδή δεν είναι εύκολο αυτό, μπορείτε να δοκιμάσετε σε αντικολλητικό τηγάνι ή στην κρεπιέρα.
Τόσο απλά γλυκά, φτωχά, αλλά και νόστιμα στόλιζαν τα τραπέζια των παλιών Λημνιών, εμείς κάπου στην πορεία τα ξεχάσαμε, όπως ξεχάσαμε πως ό,τι το απλό συνήθως είναι και καλό. Και στην προκείμενη περίπτωση και νόστιμο.
*Οι συνταγές είναι από το βιβλίο «Συνταγές Λημνιακής Κουζίνας» της αείμνηστης Ουρανίας Βαγιάκου.
Με τις ιστορίες για τους καλικάντζαρους που συνόδευαν τους μαρμαρίτες μπορείτε να συνδυάσετε την παρασκευή, μαζί με τα παιδιά σας, του ταπεινού αυτού γλυκίσματος
ΠΗΓΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ: από τη σελίδα “Δάφνη Λήμνου – Σβέρδια” στο facebook