Ο ΕΠΙΚΗΔΕΙΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΗΛΙΑ ΚΟΤΣΑΛΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΩΣΤΑ ΣΚΟΥΡΑ
Άγιος Παντελεήμονας 24 Φεβρουαρίου 2026
Φίλε Ηλία
Αγαπητέ Γιώργο, Ασπα,
Αναστασία και Χαρά
Φίλοι του Ηλία, άνθρωποι που τον εκτιμήσατε και τον αγαπήσατε.
Σήμερα εδώ στον Άγιο Παντελεήμονα με βαριά καρδιά, αποχαιρετούμε έναν δικό μας άνθρωπο.
Έναν άνθρωπο που μίλησε σε όλους μας, και
που άκουσε όλους μας,
Μαζευτήκαμε εδώ σαν μια μεγάλη παρέα.
Σαν να βρισκόμαστε στο γνώριμο στούντιο στη λεωφόρο Δημοκρατίας στη τζαμαρία που έφτιαξε ο Ηλίας για να βλέπει κάθε κίνηση και να ακούει κάθε φωνή.
Σαν να βρισκόμαστε στο καφενείο στα Καμίνια ή στο Ρουσσοπούλι όπου οι χωρικοί συζητούν, και στο τέλος αποφασίζουν να πάρουν αύριο τηλέφωνο στον Ηλία να του πουν το πρόβλημά τους.
Γιατί αυτό ήταν ο Η. Κότσαλης. — Ο άνθρωπός τους . Η φωνή τους.
Γνώρισα τον Ηλία γύρω στο 1990 όταν εγκαταστάθηκα μόνιμα στη Λήμνο. Με πήγε στο σταθμό του ο Γιώργος Καριακλής που σας μίλησε λίγο πριν. Ήταν εκεί κοντά στην Παλιά Αστυνομία. Είχαμε πάει ταξίδι με το Γιώργο στη Βουλγαρία, και ήθελε να ακούσει από κοντά τις εντυπώσεις μας.
Είδα έναν άνθρωπο με ευγένεια, με γνώσεις, που διψούσε να μάθει αλήθειες . Από τότε γίναμε αμέσως φίλοι. Και θα παραμείνουμε για πάντα αν υπάρχουν φιλίες και στην άλλη ζωή που βιάστηκε να μεταπηδήσει ο Ηλίας.
Πολλές φορές το συζητούσαμε αυτό.
– Ηλία σίγουρα εσύ θα βρεθείς στον Παράδεισο του έλεγα εγώ. Δεν μισείς κανέναν, δεν αδικείς κανέναν, συμπαραστέκεσαι σε όλους ,έχεις όλα τα προσόντα για την καλύτερη θέση.
– Και εσύ Κώστα εκεί θα είσαι να κάνουμε παρέα μου έλεγε χαμογελώντας, και σήκωνε το τηλέφωνο που χτυπούσε ασταμάτητα.
– Άστα αυτά Κώστα, μου λένε ότι ο δρόμος προς τη Χορταρόλιμνη εκεί στο χωριό σου είναι γεμάτος νεροφαγιές πρέπει να ειδοποιήσω το Επαρχείο και το Δήμο.
Και έκοβε το τραγούδι στη μέση για να μεταδώσει αμέσως το νέο.
Φίλοι μου και φίλοι του Ηλία.
Δεν θέλω να μειώσω κανέναν. Όλοι οι ραδιοφωνικοί σταθμοί της Λήμνου βρίσκονται σε ψηλό επίπεδο ποιότητας και πολυφωνίας.
Ο Η.Κ. όμως δεν ήταν απλώς ένας άνθρωπος του ραδιοφώνου.
Ήταν το ίδιο το ραδιόφωνο του τόπου μας.
Η φωνή που ξυπνούσε το νησί.
Η φωνή που ένωνε γειτονιές, παρέες, οικογένειες. Ένωνε τους παλιούς φίλους, τους επισκέπτες με τον τόπο μας. Ο Ηλίας υποχρέωνε κάθε πρόσωπο εξουσίας να κατεβεί από τα σύννεφα και αφήσει τον ξύλινο λόγο.
Για δεκαετίες κράτησε ζωντανό το σταθμό,
όχι σαν επιχείρηση —
αλλά σαν μεράκι και σαν αποστολή.
Άνθρωπος, της πλατείας, και της αγοράς, γνώστης της καθημερινότητας και των μικρών προβλημάτων αλλά και οικουμενικός, ανθρωπιστής, ιδεολόγος. Όταν κάναμε με τον Αργύρη Τραμοντάνη το δεύτερο καφέ του Σαββάτου μας έλεγε ότι οι ιστορικές αναδρομές και τα διεθνή θέματα είναι το καλύτερο κομμάτι της εκπομπής . Και το άκουγε με προσοχή.
Άνθρωπος. λαϊκός, αλλά όχι επιπόλαιος και επιδερμικός. Μιλούσε απλά, καθαρά, χωρίς στόμφο αλλά με ουσία
Και γι’ αυτό κέρδιζε την εμπιστοσύνη και την εκτίμηση όλων.
Στην ομιλία του εκπέμπονταν η αγάπη για τους ανθρώπους.
Οι ακροατές του δεν ήταν άγνωστοι απρόσωποι «ακροατές» που έτυχε να πέσουν στη συχνότητα του ΡΑΔΙΟ ΑΛΦΑ.
Ήταν συνομιλητές, φίλοι, οικογένεια, συνοδοιπόροι και συναγωνιστές. Και εκείνοι του ανταπέδιδαν την αγάπη και το ενδιαφέρον τους
Ήταν τολμηρός και ριψοκίνδυνος.
Δεν φοβήθηκε ποτέ να πει τη γνώμη του. Για μένα —
και το λέω με βαθιά συγκίνηση —
ήταν ένας θαρραλέος δάσκαλος . Όταν όλοι σχεδόν είχαν συμβιβαστεί και δεν έπαιρναν θέση για τα δύσκολα θέματα όπως η γενοκτονία στη Γάζα, το προσφυγικό, τα Τέμπη κ.λ.π η φωνή του Ηλία ήταν ξεκάθαρη. Πάντα με τους κατατρεγμένους και με το δίκιο. Πάντα με τις πανανθρώπινος αξίες .
Και αυτό το αποδείκνυε και με πράξεις .
Ήταν τίμιος. Το 2010 στις Δημοτικές εκλογές ήμουν υποψήφιος με τον Α. Χατζηδιαμαντή στο Μούδρο. Ο ίδιος με προέτρεψε για αυτό. ¨¨Όταν βγήκαν τα αποτελέσματα μου είπε μόνος του.
-Εγώ δε σε ψήφισα
– Στεναχωρέθηκα και του ζήτησα το λόγο
Ψήφισα μου λέει έναν φίλο μου από την Ατσική. Ήμασταν μαζί στα καράβια και περάσαμε δύσκολες ώρες μαζί. Και εσύ φίλος μου είσαι αλλά εκείνος είναι ένας δοκιμασμένος φίλος . Δεν μου επέτρεπε η συνείδηση μου να τον εγκαταλείψω. Κατάλαβα ότι είχε δίκιο.
Ήταν αντικειμενικός — ακόμα κι όταν διαφωνούσε. Πολιτικοποιημένος — αλλά ποτέ φανατικός και δογματικός.
Πίστευε στη δημοκρατία όχι σαν σύνθημα,
αλλά σαν καθημερινή πράξη.
Άκουγε τη διαφορετική άποψη.Τη σεβόταν.και Της έδινε βήμα.
Το ραδιόφωνό του δεν είχε πόρτες κλειστές.
Είχε μικρόφωνο ανοιχτό.
Και δεν ήταν μόνο το νησί.
Η φωνή του ταξίδεψε μακριά —
στην ομογένεια της Αυστραλίας, της Αμερικής . Στους ομογενείς μας στην Αφρική και στον Καναδά.
Για πολλούς Έλληνες μακριά από την πατρίδα,
ο Η.Κ. ήταν ο ήχος του τόπου τους.
Η γέφυρα με τις ρίζες τους.
Με βοήθησε. Με στήριξε. Και όχι μονάχα εμένα αλλά και όλους όσους βρέθηκαν στο σταθμό του.
Μας έδειξε τι σημαίνει να υπηρετείς τον λόγο με ευθύνη.
Μας έμαθε ότι η δημοσιογραφία δεν είναι φωνή για να ακούγεσαι — είναι ευθύνη για να ακούς. Ήταν ένας πραγματικός δημοσιογράφος χωρίς εξαρτήσεις χωρίς διαπλοκή, χωρίς πολιτικές και κομματικές σκοπιμότητες. Ένα υπηρέτης της αλήθειας όπως πρέπει να είναι όσοι εκφέρουν δημόσιο λόγο είτε έχουν πτυχία είτε όχι.
Σήμερα η φωνή του σίγησε.
Θα τον θυμόμαστε με αγάπη
Στις κουβέντες που άνοιξε.
Στις διαφωνίες που τίμησε.
Στη δημοκρατία που υπηρέτησε.
Καλό σου ταξίδι, Η.Κ.
Το μικρόφωνο μπορεί να έσβησε, η θέση σου στη τζαμαρία να έμεινε κενή, αλλά η φωνή σου θα μείνει ζωντανή
σε κάθε άνθρωπο που πιστεύει
πως ο λόγος πρέπει να είναι καθαρός,
τίμιος και ανθρώπινος.
Φίλοι μου
Είπα ίσως πολλά αλλά λιγότερα από όσα χρειαζόταν και ακόμα λιγότερα απ΄ όσα άξιζε να ειπωθούν. Δεν είπα για την εφημερίδα που έβγαζε και την έστελνε στα πέρατα της γης. Για τη βράβευσή του από το Δήμο Λήμνου για την προσφορά του. Ούτε και για τους ανθρώπους που βοήθησε με πολλούς τρόπους. Ίσως δε θα ήθελε και ο ίδιος να τα μάθουν όλοι.
Ηλία πριν σε χαιρετίσω θα σου μεταφέρω το μήνυμα του ανταποκριτή σου από τα Καμίνια Χρήστο Κάπα που τώρα βρίσκεται στην Αθήνα.
Λέει λοιπόν ο Χρήστος σε μήνυμα που μου έστειλε χτες το βράδυ και με παρακάλεσε να το διαβάσω
HΛIA HΣOYN ENAΣ ANΘPΩΠOΣ ΠOY HΞEPEΣ NA ΔINEIΣ XΩPIΣ NA ZHTAΣ.
ΘA ΣE ΘYMOMAΣTE ΓIA TO XAMOΓEΛO ΣOY,
ΓIA THN ΔYNAMH KAI THN KAΛOΣYNH ΣOY,
ΓIA TIΣ ΣTIΓMEΣ ΠOY MOIPAΣTHKAME MAZI, MIKPEΣ KAI MEΓAΛEΣ.
AΦHΣEΣ ΠIΣΩ ΣOY OXI MONO ANAMNHΣEIΣ AΛΛA KAI ΠAPAΔEIΓMATA ZΩHΣ,
AΞIOΠPEΠEIA, HΘOΣ KAI AΓAΠH ΓIA TON ΣYNANΘPΩΠO ΣOY.
H AΠOYΣIA ΣOY ΘA EINAI AIΣΘHTH OMΩΣ ΘA ΣYNEXIΣEIΣ NA ZEIΣ MEΣA ΣTIΣ KAPΔIEΣ MAΣ ΓIATI OI ANΘPΩΠOI ΠOY AΓAΠHΘHKAN ΔEN ΦEYΓOYN ΠOTE,
ΣYNEXIZOYN NA ZOYN MEΣA ΣTHΝ KAPΔIA MAΣ.
KAΛO ΣOY TAΞIΔI,
O ANTAΠOKPITHΣ TΩN KAMINIΩN, KAΠΠAΣ XPHΣTOΣ.
Ηλία γεια σου
Κοίταξέ μας από ψηλά και στείλε μας τα μηνύματά σου με τις συχνότητες του Ουρανού. Μια ανταπόκριση από τον καινούριο σου κόσμο με τη δική σου ματιά, μπορεί να μας κάνει όλους καλύτερους. Σε χαιρετώ.
Αιωνία σου η μνήμη
Κ. Σκούρας