Γράφει η Μαρία Κατσάνου
Ο κ. Αντώνης Χατζηδιαμαντής, για πρώτη φορά μετά τη λήξη της θητείας του ως δημάρχου, δέχθηκε να μιλήσει στο Ράδιο Λήμνος και στο «Μαγκαζίνο του Σαββάτου», σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη. Η συζήτηση επικεντρώθηκε κυρίως στην π της τοπικής αυτοδιοίκησης, στα οικονομικά των δήμων, στις αποφάσεις και την υλοποίηση των έργων στο νησί, από τους θεσμούς του Α’ και Β’ βαθμού, καθώς και στις αλλαγές που έχουν συντελεστεί τα τελευταία χρόνια, οι οποίες –όπως επεσήμανε– οδηγούν σε υποβάθμιση του θεσμού.
Η ΣΥΝΈΝΤΕΥΞΗ
Η αυτοδιοίκηση ήταν πάντα στο επίκεντρο της επαγγελματικής μου δραστηριότητας. Πάντα πίστευα πως αποτελεί ένα μεγάλο στοίχημα για την κοινωνία. Δεν έχω σταματήσει να ασχολούμαι, να παρακολουθώ τις εξελίξεις και σε αρκετές περιπτώσεις να συνεργάζομαι με αυτοδιοικητικές αρχές τόσο στα νησιά μας όσο και στην ηπειρωτική Ελλάδα.
«Η αυτοδιοίκηση έχει απομακρυνθεί από την κοινωνία»
Τα τελευταία χρόνια όμως η αυτοδιοίκηση βρίσκεται σε καθοδική πορεία. Και αυτό δεν αφορά μόνο την αυτοδιοίκηση, αλλά συνολικά την πολιτική ζωή του τόπου. Παρατηρείται υποχώρηση των δημοκρατικών θεσμών και της συμμετοχής των πολιτών. Συχνά η επικάλυψη αρμοδιοτήτων αλλά και ο τρόπος λήψης αποφάσεων απομακρύνουν όλο και περισσότερο τον κόσμο από τις διαδικασίες.
Όταν ήμουν δήμαρχος υπήρχαν επίσης δυσκολίες και προβλήματα, όμως υπήρχε έντονη διεκδίκηση. Το κράτος μπορεί να μην ακούει πάντα, αλλά μπορείς να το υποχρεώσεις να κάνει το σωστό. Με τα χρόνια όμως οι διεκδικήσεις της αυτοδιοίκησης περιορίστηκαν. Παρατηρούμε έναν παραγοντισμό που μας οδηγεί σε άλλες εποχές.
Παράλληλα, πολλές κεντρικές αποφάσεις λαμβάνονται αγνοώντας τη βούληση των τοπικών κοινωνιών και συχνά κατ’ επιταγή επιχειρηματικών συμφερόντων. Υλοποιούνται μέσω νομοσχεδίων και υπουργικών αποφάσεων, σαν να ρυθμίζει η αγορά τα ζητήματα της πολιτικής. Πρόκειται για μια αντιστροφή της λογικής που θα έπρεπε να υπάρχει.
Τα μέτρα που έχουν ληφθεί για το εκλογικό σύστημα, τη χρηματοδότηση της αυτοδιοίκησης και άλλα ζητήματα έχουν υποβαθμίσει τον ρόλο της στον σχεδιασμό, τόσο σε περιφερειακό επίπεδο όσο και σε ό,τι αφορά τις διεκδικήσεις της κοινωνίας σε βασικά θέματα όπως η υγεία, η παιδεία και η κοινωνική πρόνοια. Μεταφέρονται βάρη στην αυτοδιοίκηση χωρίς σχεδιασμό και χωρίς τους απαραίτητους πόρους, κάτι που δημιουργεί σοβαρές δυσκολίες.
Η αυτοδιοίκηση όμως πρέπει να ενεργοποιεί τη λαϊκή συμμετοχή και να διεκδικεί από το κράτος. Δεν είναι δυνατόν μια συγκροτημένη πρόταση της τοπικής κοινωνίας να αγνοείται.
• «Δήμος και Περιφέρεια είναι παράλληλοι θεσμοί και πρέπει να συνεργάζονται, όχι να δημιουργούν σύγχυση αρμοδιοτήτων.»
Οι συνενώσεις δήμων δεν κατάφεραν να δημιουργήσουν ουσιαστική συνεργασία μεταξύ Α’ και Β’ βαθμού αυτοδιοίκησης. Σε πολλές περιπτώσεις δημιουργείται η εντύπωση ότι ο περιφερειάρχης είναι ο ανώτατος άρχοντας, όμως δεν είναι έτσι. Πρόκειται για παράλληλους θεσμούς που πρέπει να συνεργάζονται.
Ο δήμος βρίσκεται πιο κοντά στην καθημερινότητα των πολιτών και έχει την άμεση ευθύνη για ζητήματα που αφορούν την καθημερινή ζωή. Η Περιφέρεια από την άλλη πρέπει να έχει κυρίως τον αναπτυξιακό σχεδιασμό ολόκληρης της περιφέρειας, καθώς και αρμοδιότητες όπως το εθνικό και επαρχιακό οδικό δίκτυο, την κτηνιατρική και αγροτική παραγωγή, αλλά και την αντιπλημμυρική προστασία.
Δυστυχώς σε αρκετές περιπτώσεις οι αρμοδιότητες επικαλύπτονται, δημιουργώντας σύγχυση.
«Η Λήμνος είναι στο “κόκκινο” για πλημμυρικά φαινόμενα – Χρειάζεται άμεσος σχεδιασμός»
Η αντιπλημμυρική προστασία δεν είναι κάτι που γίνεται σε νεκρό χρόνο ή μόνο μετά από μια φυσική καταστροφή. Απαιτεί μακροχρόνιο σχεδιασμό.
Υπάρχουν περιφερειακά σχέδια για τη διαχείριση πλημμυρικών φαινομένων και φυσικών καταστροφών, τα οποία έχουν δημοσιευθεί σε ΦΕΚ. Σε αυτά καταγράφονται και οι επικίνδυνες περιοχές. Η Λήμνος, λόγω της γεωλογίας του εδάφους της, έχει χαρακτηριστεί ως περιοχή υψηλού κινδύνου.
Πριν από τρία χρόνια έγινε επικαιροποίηση του σχεδίου, ωστόσο η Μύρινα δεν περιλαμβάνεται σε αυτό. Αυτό είναι ένα ζήτημα στο οποίο πρέπει να παρέμβει η Περιφέρεια.
Μετά την καταγραφή των κινδύνων πρέπει να εκπονηθούν μελέτες ώστε να προχωρήσουν οι απαραίτητες παρεμβάσεις. Στην περίπτωση της Μύρινας χρειάζονται έργα στις λεκάνες απορροής γύρω από την πόλη, ώστε να γίνεται ανάσχεση των υδάτων που κατεβαίνουν από περιοχές όπως ο Ράγκαβας και το Αγρόκτημα της Μητρόπολης.
Αφού με ρωτάτε τι θα έκανα αν ήμουν σήμερα στη διοίκηση θα έθετα τρεις άμεσες προτεραιότητες:
Την απαίτηση αναθεώρησης του σχεδίου.
Την άμεση οργάνωση μελετητικού έργου ώστε να εξασφαλιστεί χρηματοδότηση, τώρα που υπάρχουν διαθέσιμα κονδύλια.
Παρεμβάσεις από τον δήμο μέσα στον αστικό ιστό της πόλης, όπου είναι εφικτό.
ΑΝΑΚΑΤΑΝΟΜΗ ΠΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ
Ο δήμος μπορεί να αξιοποιήσει πόρους από το ΕΣΠΑ, για παράδειγμα για αστικές αναπλάσεις. Ωστόσο διεθνείς εξελίξεις οδηγούν σε ανακατανομή πόρων. Βλέπουμε ότι σε πολλές χώρες αυξάνονται οι επιδοτήσεις προς την πολεμική βιομηχανία, κάτι που περιορίζει πόρους για έργα υποδομών και εκπαίδευσης. Πρόκειται για μια γενικευμένη στρέβλωση.
ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΙ ΤΑ ΕΡΓΑ ΠΟΥ ΚΑΘΥΣΤΕΡΟΥΝ
Ο κ. Χατζηδιαμαντής ρωτήθηκε για συγκεκριμένα έργα που εδώ και χρόνια είναι στάσιμα, όπως το Γυμνάσιο, κ.α
Σε ό,τι αφορά τα έργα, τόνισε πρέπει να τηρούνται οι κανόνες της αυτοδιοίκησης. Οι ερασιτεχνισμοί και η στήριξη σε παράγοντες δεν βοηθούν. Το σύστημα είναι γραφειοκρατικό, αλλά μέσα σε αυτό πρέπει να λειτουργούμε με σοβαρότητα.
Σήμερα υπάρχει πρόοδος σε σχέση με τη δική μου θητεία σε ορισμένα ζητήματα. Για παράδειγμα έχουν γίνει μελέτες για βιολογικούς καθαρισμούς και έχει υπάρξει προετοιμασία για ένταξη έργων. Επίσης προχωρούν έργα αγροτικής οδοποιίας μέσω του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης».
Σημαντικό έργο αποτελεί και η ακτομηχανική μελέτη για την περιοχή Μύρινα – Κάσπακας.
* Η ΛΗΜΝΟΣ ΚΕΙΤΕ ΜΑΚΡΑΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΙΚΏΝ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΩΝ!
Δυστυχώς η Λήμνος έχει μείνει σε μεγάλο βαθμό εκτός μεγάλων χρηματοδοτήσεων. Από το Ταμείο Ανάκαμψης, για παράδειγμα, έχει χρηματοδοτηθεί μόνο η Πινακοθήκη στον Κοντιά.
Από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων η Περιφέρεια διαθέτει περίπου 150 εκατομμύρια ευρώ εθνικών πόρων, ωστόσο στον Δήμο Λήμνου έχουν κατευθυνθεί ελάχιστα χρήματα – περίπου 2,5 εκατομμύρια – κυρίως για ασφαλτοστρώσεις και μικρά έργα, όπως η ανακατασκευή του περιβόλου της Μητρόπολης (240.00 ευρώ )με σχεδιασμό της περιφέρειας, και μάλιστα σε χώρο που υπάρχει αμφισβήτηση ως προς το ιδιοκτησιακό καθεστώς.
Το ΕΣΠΑ συχνά χρηματοδοτεί έργα, η Κ’ Εφορια Αρχαιοτήτων για παράδειγμα έχει καταφέρει να απορροφήσει σημαντικούς πόρους, όμως αυτό δεν συμβαίνει σε μεγάλο βαθμό και από άλλους οργανισμούς.
Οι βασικές ανάγκες του δήμου θα πρέπει να καλύπτονται από εθνικούς πόρους, ενώ το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων θα πρέπει να λειτουργεί επικουρικά, ειδικά για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών.
Χρειάζεται μια οργανωμένη συζήτηση για το ποιος κάνει τι, ώστε κάθε φορέας να αναλάβει τον ρόλο του και να προχωρήσουν τα έργα.
• «Στους μικρούς τόπους ο παραγοντισμός και τα ατομικά συμφέροντα κάνουν μεγάλη ζημιά.»
Υπάρχουν έτοιμες μελέτες για τα κτίρια του κτήματος της Μητρόπολης. Η αγροτική αυτή έκταση θα μπορούσε να αξιοποιηθεί με πολλούς τρόπους.
Ωστόσο υπάρχει μεγάλη καθυστέρηση και αυτό προκαλεί ανησυχία. Ο παραγοντισμός στους μικρούς τόπους δημιουργεί συχνά περισσότερα προβλήματα από όσα λύνει. Η σύγκρουση συμφερόντων και η προάσπιση ατομικών σχεδιασμών ορισμένων συμπολιτών μας δεν λειτουργεί προς όφελος του κοινού καλού.
Σε τέτοιες περιπτώσεις η αυτοδιοίκηση πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτική και να προτάσσει το δημόσιο συμφέρον.
Μαρ.κα