25η Μαρτίου
200 χρονια από την Εξοδο του Μεσολογγίου
“Όσοι το χάλκεον χέρι
βαρύ του φόβου αισθάνονται,
ζυγόν δουλείας ας έχωσι¨
θέλει αρετήν και τόλμην
η ελευθερία.” Ανδρέας Κάλβος
Εκεί που η Ποίηση συνεχίζει την Ιστορία…
25η Μαρτίου σήμερα και σε λίγες μέρες συμπληρώνονται 200 χρόνια από την ηρωική Έξοδο ή το Ολοκαύτωμα του Μεσολογγίου. Όπως γνωρίζουμε η έξοδος ορίστηκε για τη νύχτα του Σαββάτου του Λαζάρου με ξημερώματα της Κυριακής των Βαϊων, μεταξύ 10ης και 11ης Απριλίου 1826, όταν πια η κατάσταση έγινε δραματική και η πείνα άρχιζε να θερίζει τους πολιορκημένους.
Μέσα από τους στοχασμούς του εθνικού μας ποιητή Διονύσιου Σολωμού γεννήθηκε το ποιητικό αριστούργημα των «Ελεύθερων Πολιορκημένων» που αναφέρεται στην ιστορική έξοδο του Μεσολογγίου.
Λέει ο ποιητής στο Σχεδίασμα Α: «Τότες εταραχτήκανε τα σωθικά μου και έλεγα πως ήρθε ώρα να ξεψυχήσω. Κι ευρέθηκα σε σκοτεινό τόπο και βροντερό, που εσκιρτούσε σαν κλωνί στάρι στο μύλο που αλέθει ογλήγορα, ωσάν το χόχλο στο νερό που αναβράζει. Ετότες εκατάλαβα πως εκείνο ήτανε το Μεσολόγγι…..
…τα μάτια μου δεν είδαν τόπον ενδοξότερον από τούτο το αλωνάκι».
Το Μεσολόγγι έπεσε την άνοιξη, ο ποιητής παρασταίνει την Φύση, τη στιγμή που είναι ωραιότερη, ως μια δύναμη, η οποία, με όλα τα υλικά και ηθικά ενάντια, προσπαθεί να δειλιάσει τους πολιορκημένους. Ο ποιητής γράφει στο Σχεδίασμα Β:
«…..Μάγεμα η φύσις κι όνειρο στην ομορφιά και χάρη,
Η μαύρη πέτρα ολόχρυση και το ξερό χορτάρι
Με χίλιες βρύσες χύνεται με χίλιες βρύσες κραίνει:
Όποιος πεθάνει σήμερα χίλιες φορές πεθαίνει.
Τρέμ’ η ψυχή και ξαχστοχά γλυκά τον εαυτό της…»
Και λίγο παράκάτω όταν οι πολιορκημένοι χάνουν κάθε ελπίδα να φτάσει ο φιλικός στόλος για βοήθεια και ο εχθρός τους τάζει τη σωτηρία αν αλλαξοπιστήσουν, η κατοπινή τους αντίσταση τους αναδεικνύει Μάρτυρες:
«….κι οι ξένοι ναύκληροι μακριά πικραίνονται και λένε:
Αραπιάς άτι, Γάλλου νους, σπαθί Τουρκιάς μολύβι,
Πέλαγο μέγα βράζ’ ο εχθρός προς το φτωχό καλύβι»
Κι ενώ όλα προκαλούν τους πολιορκημένους:
«…Μεγάλο πράμα η υπομονή!…
Άχ! Μας την έπεμψε ο θεός. κλεί θησαυρούς κι’ εκείνη.
Εμείς πρέπει να έχουμε υπομονή,
Αν και έρχονταν οι μυρωδιές
Απ’ όσα δίν’ η θάλασσα, απ’ όσ’ η γη, ο αέρας».
Και συνεχίζει ο ποιητής:
«….τη νυχτική γαλήνη δεν αντίσκοβε μήτε φωνή, μήτε κλάψα, μήτε αναστεναγμός. ήθελε πεις ότι είχε παύσει η ζωή, οι ήρωες είναι ενωμένοι και, μέσα τους, λόγια λένε
Για την αιωνιότητα, που μόλις τα χωράει
Στα μάτια και στο πρόσωπο φαίνοντ’ οι στοχασμοί τους……
…….Τα σπλάχνα τους κι η θάλασσα ποτέ δεν ησυχάζουν…
…Μένουν οι Μάρτυρες με τα μάτια προσηλωμένα στην ανατολή, να φέξει για νάβγουνε στο γιουρούσι, και η φοβερή αυγή,
Μνήσθητι, Κύριε—είναι κοντά. Μνήσθητι, Κύριε—εφάνη !
Έπαψαν τα φιλιά στη γη…..
Στα στήθια και στο πρόσωπο, στα χέρια και στα πόδια…»
Σχεδίασμα Γ: «…..Πέλαγο μέγα πολεμά, βαρεί το καλυβάκι
……………………………………………………………………..
Δεν τους βαραίν’ ο πόλεμος, αλλ’ έγινε πνοή τους…»
Και απ’ τον «Πειρασμό»:
«….Εξ’ αναβρύζει κι η ζωή σ’ γη, σ’ ουρανό, σε κύμα.
Αλλά στης λίμνης το νερό, π’ ακίνητό ‘ναι κι άσπρο΄
Ακίνητ’ όπου κι αν ιδείς, και κάτασπρ’ ως τον πάτο,
Με μικρόν ίσκιον άγνωρον έπαιξ’ η πεταλούδα,
Που ‘χ ευωδίσει τς ύπνους της μέσα στον άγριο κρίνο.
Αλαφροίσκιωτε καλέ, για πες απόψε τί ΄δες
Νύχτα γιομάτη θαύματα, νύχτα σπαρμένη μάγια!…..»
ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ! 25 Μαρτίου 2026 Δέσποινα Παπαδοπούλου
