Μια σημαντική εξέλιξη για την προστασία της λημνιακής τυροκομικής παράδοσης και τη βιώσιμη ανάπτυξη της κτηνοτροφίας του νησιού.
Το «ΜΕΛΙΧΛΩΡΟ/ΜΕΛΙΠΑΣΤΟ» τυρί είναι ένα εμβληματικό προϊόν της λημνιακής γης. Συνδέεται με τις γεύσεις του τόπου, τη συλλογική γνώση και τη ζωντανή παράδοση που περνά ακόμη και σήμερα από γενιά σε γενιά και, τελικά, με την ίδια την οικονομία και τη νεότερη ιστορία της Λήμνου.
Η αίτηση καταχώρισης της ονομασίας «ΜΕΛΙΧΛΩΡΟ/ΜΕΛΙΠΑΣΤΟ» ως Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) δημοσιοποιήθηκε από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, αφού αξιολογήθηκε, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό βήμα για την προστασία και την ανάδειξη ενός εμβληματικού προϊόντος της Λήμνου. Η καταχώριση αυτή θα συμπληρώσει την εγγραφή της τέχνης παρασκευής του Μελίχλωρου/Μελίπαστου στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας που πραγματοποιήθηκε το 2020. Η διαδικασία βρίσκεται στο στάδιο των εθνικών ενστάσεων, ενώ η ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής διαδικασίας αναμένεται, εφόσον όλα εξελιχθούν ομαλά, την άνοιξη του 2027.
Η αίτηση υποβλήθηκε από την ομάδα παραγωγής τυριού Μελίχλωρο/Μελίπαστο, η οποία αποτελείται από τυροκόμους παραγωγούς του προϊόντος. Οι προδιαγραφές και η τεκμηρίωσή της συντάχθηκαν από τον καθηγητή του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Θεόφιλο Μασούρα, έπειτα από υπερδεκαετή έρευνα, σε στενή συνεργασία με τους τυροκόμους και το Τμήμα Αγροτικής Οικονομίας ΠΕ Λήμνου, καθώς και με την υποστήριξη και τη χρηματοδότηση της Ανεμόεσσας και του MedINA. Με διαδοχικές πρωτοβουλίες αναδεικνύεται η μοναδικότητα της λημνιακής κτηνοτροφίας, από την αναγνώριση της τοπικής φυλής προβάτου «Ορεινό Λήμνου» μέχρι την κατοχύρωση προστατευόμενων προϊόντων (Καλαθάκι Λήμνου ΠΟΠ, ζώνη παραγωγής Φέτας ΠΟΠ, Κατσικάκι Λήμνου ΠΓΕ, Αρνάκι Λήμνου ΠΓΕ) και την Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά που τα συνοδεύει.
Η προστασία και ανάδειξη των τοπικών προϊόντων και της παραδοσιακής γνώσης αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας για τη διατήρηση της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Λήμνου. Οι διαδοχικές αναγνωρίσεις δημιουργούν μια μοναδική ευκαιρία για τον κτηνοτροφικό και τυροκομικό τομέα του νησιού. Για να μεταφραστούν, όμως, σε ουσιαστικό αντίκτυπο, χρειάζεται μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που θα συνδέει την προστασία της κληρονομιάς με τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων, τη στήριξη των παραγωγών και την ενδυνάμωση της τοπικής οικονομίας.
Στόχος είναι η διαφύλαξη όχι μόνο των παραπάνω μοναδικών προϊόντων της Λήμνου, όπως και των τοπικών ποικιλιών που έχουν ήδη με πρωτοβουλία μας εγγραφεί στον Εθνικό Κατάλογο Ποικιλιών, αλλά και των ανθρώπων, των γνώσεων και των παραγωγικών συστημάτων που τα καθιστούν δυνατά. Τώρα είναι η στιγμή να ενώσουμε ακόμη περισσότερο τις δυνάμεις μας, ώστε αυτή η συλλογική προσπάθεια να στηρίξει την τοπική παραγωγή και να δημιουργήσει προστιθέμενη αξία που μένει στον τόπο και στους ανθρώπους του. Η Ανεμόεσσα και το MedINA θα είναι συνοδοιπόροι σε κάθε συμμετοχική προσπάθεια βιώσιμης ανάπτυξης της αγροδιατροφής στη Λήμνο.
